Media są nierozerwalną częścią współczesnego świata. Dziś trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie bez nich. Jednak powszechnym problemem stał się sposób, w jaki je odbieramy. Czy w ogóle można mówić o dobrym odbiorcy mediów i czy można tego nauczyć młode pokolenie?
Dojrzały, świadomy odbiorca mediów charakteryzuje się czterema cechami. Jest aktywny, a ta aktywność odróżnia go od postawy biernego konsumenta przekazów medialnych. Także jest świadomy, tzn. posiada przynajmniej podstawową wiedzę na temat mediów i dlatego nie jest podatny na manipulację. Doskonale zdaje sobie sprawę, że to, co środki masowego przekazu piszą lub mówią, to tylko pewien subiektywny obraz świata, wydarzeń, postaci, ale absolutnie nie jest to prawda o rzeczywistości. Następnie jest krytyczny - nie dowierza przekazowi z zasady i weryfikuje podane informacje w innych źródłach. Wreszcie jest to odbiorca selektywny, który potrafi wybierać z bogatej oferty programowej mediów każdego rodzaju.
Odbiorca dojrzały jest w stanie również dostrzec moment, kiedy zbyt dużo czasu poświęca określonym mediom, np. telewizji. Potrafi wtedy sięgnąć po te mniej obecne w naszym życiu - radio czy książkę. Zresztą, w parze z dojrzałym odbiorem mediów musi iść powrót do czytelnictwa prasy i książek. Komputer, internet i telewizja są tylko narzędziami pracy lub przedmiotami do przekazywania pewnych informacji. Te informacje czy reportaże pokazują nam tylko krótki i z zasady syntetyczny przekaz medialny, krótki komentarz, niestety, często subiektywne podejście dziennikarza czy wyrażającego opinię. Dlatego trzeba weryfikować otrzymaną informację, poszerzać wiedzę z innych źródeł i tu olbrzymia rola czytelnictwa.
Dobrym odbiorcą mediów nie zostaje się z dnia na dzień. Do odbioru mediów trzeba wychowywać niemal od najmłodszych lat, a i dorośli też muszą uczyć się z mediów korzystać. Na pewno od młodszego pokolenia można nauczyć się technicznych „sztuczek” odbioru mediów i jego braku oporu z ich korzystania. Natomiast my musimy przekazać im potrzebną umiejętność korzystania z mediów w sposób aktywny, selektywny, świadomy i krytyczny.
Wprawdzie współczesna oświata dostrzega taką potrzebę kształcenia młodego pokolenia, jednak kładzie się nacisk na kształcenie informatyczne. Tymczasem informatyka powinna być tylko częścią edukacji medialnej. Szkoda, że ścieżka międzyprzedmiotowa pod nazwą edukacja medialna i czytelnicza (wprowadzona przez MEN w 1998 r.) nie jest przedmiotem obowiązkowym i samodzielnym. Dałoby to możliwość konkretnego przygotowania młodego pokolenia do pracy z mediami, pozwoliło im na poznanie mechanizmu ich działania.
Zadaniem rodziców, nauczycieli i wychowawców jest nauczyć młodych być dobrym odbiorcą wszystkich mediów. Nie możemy dopuścić, aby za kilka, kilkanaście lat książka, gazeta były dla nich abstrakcją i czymś, co będzie się oglądało w bibliotekach-muzeach…