Rok temu nastąpiło otwarcie przygotowanej przez Archiwum Państwowe w Siedlcach wystawy „Unici Podlascy 1874-2024” właśnie w parafii Gródek w powiecie sokołowskim, na miejscu tych dramatycznych wydarzeń (pisała o tym „Niedziela Podlaska” 35/2024).
W tym roku, 2 sierpnia, na dawnym cmentarzu pounickim w Gródku odprawiona została po raz kolejny Msza św. przez ks. Mirosława Połoka i ks. Bernarda Błońskiego z Archiwum Diecezjalnego we Siedlcach. Po Mszy św. odsłonięta została tablica historyczna poświęcona bohaterskim unitom z Gródka. Przygotowanie tej specjalnej tablicy poświęconej tematyce unickiej było programową kontynuacją wystawy „Unici Podlascy”. Poświęcenie tablicy na cmentarzu połączone zostało także z wieczorną prelekcją autora wystawy Bogusława Niemirki dla mieszkańców.
Drugi egzemplarz tej tablicy wkopany został przed kościołem w Gródku – miejscu wydarzeń przed 150. laty. 3 sierpnia – w dzień uroczystości odpustowej na Przemienienie Pańskie mogli się z nią zapoznać mieszkańcy Gródka i przybyli na odpust goście. Ta forma przekazu historycznego ma na stałe upamiętniać przywódców unickiego oporu, którzy zostali 1874 r. wywiezieni do więzienia w Siedlcach, a następnie po roku do guberni chersońskiej. Jeden z nich Szymon Osipiak zmarł tam na obczyźnie, drugi Emilian Gawryluk uciekł po 10. latach do domu. Następnie schronił się w Galicji, aby wrócić w rodzinne strony dopiero w 1907 r. Jego żona i dzieci zostali za to w 1887 r. zesłani za Ural. Tylko syn Józef wrócił po 35. latach do Polski.
Przykład Gródka pokazuje, że mimo 30. lat strasznych prześladowań dawni unici na Podlasiu nie ulegli. Mieszkańcy unickich parafii na Podlasiu stosowali przez lata bierny opór. Mimo że najbardziej aktywni byli zsyłani na wygnanie do Rosji, unici wytrwali. Przyszła też pomoc od misjonarzy-jezuitów z Galicji którzy potajemnie chrzcili dzieci i dawali śluby. W lecie 1905 r. mieszkańcy unickich wsi mogli nareszcie wrócić formalnie do Kościoła Katolickiego. Już w niepodległej Polsce na początku 1919 r. powołano w Gródku i w szeregu innych miejscowości unickich parafie katolickie obrządku łacińskiego.
Ta akcja obrony religii katolickiej była do tej pory raczej mało znanym fragmentem historii Polski. Dzięki pracy archiwistów i historyków wystawa „Unici Podlascy” oraz specjalne tablice z przeznaczeniem na stałą prezentację materiału historycznego na miejscu służą doskonale celom edukacyjnym.
Liczny udział mieszkańców Gródka i ich żywe zainteresowanie tematyką unicką świadczy o tym, że cele organizatorów wystawy zostały osiągnięte.
W święto Ofiarowania Pańskiego, zwane u nas świętem Matki Bożej Gromnicznej, mniej ludzi niż niegdyś przychodzi do naszych kościołów, by poświęcić świece. Do niedawna przychodziło więcej. Świece wykonane z pszczelego wosku, zwane gromnicami, były ze czcią przechowywane w każdym domu i często zapalane – wówczas, kiedy nadciągały gwałtowne burze, gradowe nawałnice, wybuchały pożary, groziła powódź, a także w chwili odchodzenia bliskich do wieczności. Były one znakiem obecności mocy Chrystusa – symbolem Światłości, w której blasku widziało się wszystko oczyma wiary.
Wprawdzie wilki zagrażające ludzkim sadybom zostały wytrzebione, ale na ich miejsce pojawiły się inne zagrożenia. Dziś trzeba prosić Matkę Bożą Gromniczną, by broniła przed zalewem przemocy i erotyzacji płynących z ekranów telewizyjnych i kolorowych magazynów, przed napastliwością sekt, przed obojętnością na los bliźnich, przed samotnością, przed powiększającą się falą ubóstwa, przed zachłannością, przed bezdomnością i bezrobociem, przed uleganiem nałogom pijaństwa, narkomanii, przed zamazywaniem granic między grzechem a cnotą, przed zamętem sumień.
2 lutego obchodzone jest w Kościele święto Ofiarowania Pańskiego, potocznie zwane świętem Matki Bożej Gromnicznej. Bardzo pięknie o tym święcie pisze Anselm Grün - mnich benedyktyński: "Święto Ofiarowania
Pańskiego zaprasza nas, by przyjąć Chrystusa do wewnętrznej świątyni naszego serca. Wesele między Bogiem i człowiekiem odbywa się wtedy, gdy pozwalamy wejść Chrystusowi do wewnętrznej świątyni zamku naszej
duszy. Znajduje to swój wyraz podczas święta w procesji ze świecami. Na rozpoczęcie Eucharystii wspólnota zbiera się w ciemnym przedsionku kościoła. Kapłan święci świece i zapala je. Następnie wszyscy
wchodzą z płonącymi świecami do kościoła. Jest to obraz tego, że do świątyni naszej duszy wchodzi światło Jezusa Chrystusa i rozświetla wszystko, co jest tam jeszcze ciemne i jeszcze nie wyzwolone".
Nazwy tego święta są dość zróżnicowane. Lekcjonarz armeński podaje, że obchodzono je w "czterdziestym dniu od narodzenia naszego Pana Jezusa Chrystusa". W V w. pojawiły się w brzmieniu greckim określenia
hypapante, tzn. święto spotkania i heorte ton kataroion - święto oczyszczenia. Te dwa określenia rozpowszechniły się w Kościele zarówno na Wschodzie jak i na Zachodzie. W liturgii bizantyjskiej do dziś
nosi ono nazwę hypapante. Nazwę tę spotykamy także w Sakramentarzu gregoriańskim w tradycji rzymskiej. Określeniem "oczyszczenia" posłużył się Mszał z 1570 r. Mszał Pawła VI opowiedział się za In presentatione
Domini - Ofiarowanie Pańskie.
Różna była data obchodzenia tego święta. Wschód liczył 40 dni od Objawienia Pańskiego, natomiast Zachód od 25 grudnia, które było i jest świętem Narodzenia Pańskiego. Stąd Kościoły wschodnie świętowały
Ofiarowanie Pańskie 14 lutego, zaś liturgia rzymska - 2 lutego. Mszał papieża Pawła VI przewiduje na ten dzień oddzielną prefację, która sławi Boga za to, że Maryja przyniosła do świątyni Jezusa, przedwiecznego
Syna Bożego, że Duch Święty ogłosił Go chwałą ludu Bożego i światłem dla narodów. Motyw ten leży u podstaw tego święta, pojawia się w modlitwach i w Ewangelii: "Gdy potem upłynęły dni ich oczyszczenia
według Prawa Mojżeszowego, Maryja i Józef przynieśli Dzieciątko do Jerozolimy, aby Je przedstawić Panu: «Każde pierworodne dziecko płci męskiej będzie poświęcone Panu». Mieli również złożyć
w ofierze parę synogarlic albo dwa młode gołębie, zgodnie z przepisem Prawa Pańskiego" (Łk 2, 22-23).
Motyw światła jest charakterystyczny do tego stopnia, że w niektórych krajach Msza św. 2 lutego nosi nazwę Mszy światła. W tym dniu w jakiejś mierze dominuje procesja ze świecami podczas śpiewania
antyfony: "Światło na oświecenie pogan i chwałę ludu Twego Izraela".
Biskup Kiciński do osób życia konsekrowanego: "Bądźcie tymi, którzy oczekują"
2026-02-02 19:06
ks. Łukasz
ks. Łukasz Romańczuk
Dziewice konsekrowane w katedrze wrocławskiej
Dzień Osób Życia Konsekrowanego to święto tych, którzy oddali swoje życie Chrystusowi. Podczas Eucharystii pod przewodnictwem abp. Józefa Kupnego osoby życia konsekrowanego miały możliwość odnowienia ślubów zakonnych. Podczas Mszy św. konsekrowane zostały dwie dziewice.
Homilię wygłosił bp Jacek Kiciński CMF, który przypomniał, czym było Ofiarowanie w tradycji izraelskiej. Przypomniał także znaczenie dnia życia konsekrowanego i jego cel. - Tradycja święta Matki Bożej Gromnicznej nawiązuje do przyniesienia przez Maryję Jezusa do świątyni i spotkania z Symeonem. Symbol świecy symbolizuje Jezusa, który jest światłością świata, ucisza burzę i jest Panem wszelkich zjawisk natury. Nasza dzisiejsza Eucharystia jest aktem jedności z Kościołem. Dlatego dziś będzie odnowienie ślubów: czystości, ubóstwa i posłuszeństwa.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
