WYJĄTKOWA PRACA
Synodu tydzień drugi

Pierwszy tydzień nadzwyczajnego zgromadzenia synodu biskupów o synodalności za nami. Cóż można powiedzieć o tym czasie? W pierwszym rzędzie to, że wezwanie do medialnego postu zostało przez uczestników wysłuchane. Nie było wielu przecieków poza małymi wyjątkami ze strony osób zainteresowanych sprawami wzbudzającymi najwięcej emocji, takimi np. jak kwestia LGBT. Prawie nikt „nie grał na siebie”.

Spokojnie pracowano, a raczej słuchano. Praca ta był wyjątkowa, czemu sprzyjała techniczna organizacja. Uczestnicy siedzieli nie w amfiteatralnych rzędach, jak poprzednio, ale wszyscy – łącznie z papieżem – przy trzydziestu pięciu małych okrągłych stołach, co miało podkreślić równość głosu wszystkich na tym etapie synodalnego rozeznania. Podzielono ich według grup językowych, ale także pod względem kompetencji i doświadczenia w konkretnych sprawach. Dziennikarze, nie mając informacji, o czym była mowa, próbowali dociekać, kto jest z kim posadzony, co dawałoby podstawę do wyciągania pewnych wniosków, ale i te informacje pozostały tajemnicą zgromadzenia. Oczywiście, z tego powodu, żeby nie były pożywką dla spekulacji. Co więc wiemy o pierwszym pełnym tygodniu zgromadzenia, które potrwa do 29 października? Wiedzę opinia publiczna pozyskiwała przede wszystkim z oficjalnych briefingów i konferencji. Te nie wskazywały, aby działo się coś nadzwyczajnego, wyjątkowo emocjonującego i aby w zgromadzeniu wrzało. Była mowa o różnicach zdań, ale trudno, by takich nie było w 365-osobowej familii. W sumie nic groźnego.

Na konferencjach prasowych, przede wszystkim przez dobór uczestników, chciano podkreślić wyjątkowość wydarzenia, w którym po raz pierwszy na równych prawach uczestniczą duchowni i świeccy, kobiety i mężczyźni ze wszystkich zakątków globu. W konferencji prasowej 14 października wzięła udział meksykańska siostra zakonna Maria De Los Dolores Palencia Gómez, dlatego że jako pierwsza kobieta w historii przewodniczyła dzień wcześniej obradom zgromadzenia synodu biskupów. „(...) to dar i łaska, symbol otwartości i pragnienia podążania razem. Dla mnie jest to dar, a zarazem odpowiedzialność, zaproszenie do pokazania, co my, kobiety, możemy dać w służbie Ewangelii i nadziei. To również odpowiedzialność wobec peryferii” – powiedziała zakonnica, której całe życie przebiegało wśród ubogich, rolników, we wspólnotach podstawowych, a ostatnio wśród migrantów z Ameryki Środkowej i Południowej oraz innych części świata, którzy zmierzają przez Meksyk na północ.

Jakie będą konkretne efekty synodu? Nie należy się ich raczej spodziewać w tym roku. Zresztą ostateczny głos ma Ojciec Święty i to on wyda swoiste podsumowanie, posynodalną adhortację. Stanie się to prawdopodobnie dopiero w 2025 r. Co się w niej znajdzie? Bóg raczy wiedzieć. Teraz trzeba Go pilnie słuchać.

ŚWIAT
Jan Paweł II. Cywilizacja życia

Pod takim hasłem obchodzony był 23. Dzień Papieski. Przed kościołami kwestowano na rzecz stypendiów dla zdolnej młodzieży z niezamożnych rodzin w ramach projektu Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”, wręczano katolickie Noble, a w całym kraju obok modlitwy odbywały się także dziesiątki imprez, spotkań i koncertów.

Już 13 października w Domu Arcybiskupów Warszawskich miało miejsce spotkanie wybitnych naukowców, którzy dyskutowali o wizji humanizmu u Jana Pawła II. Dzień później na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się gala wręczenia nagród TOTUS TUUS 2023. W Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie modlono się za darczyńców FDNT, a w Gnieźnie prymas Polski abp Wojciech Polak przypomniał najważniejsze wątki w nauczaniu papieża. W Watykanie abp Marek Jędraszewski (na zdjęciu), który celebrował 16 października Eucharystię przy grobie św. Jana Pawła II, powiedział: – 45 lat temu też był poniedziałek. Po 450 latach nie Włoch został papieżem. Ktoś zza żelaznej kurtyny. To była ogromna radość. Ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej Adam Kwiatkowski przekonywał z kolei, że w naszych trudnych czasach jesteśmy w szczególny sposób zobowiązani, by wypełniać testament myśli św. Jana Pawła II.

W odbywających się w Rzymie i w Watykanie obchodach 45. rocznicy wyboru wzięli udział prezydent Andrzej Duda wraz z małżonką. /k.w.

PRAWA CZŁOWIEKA
Rozczarowujące?

Izrael wzywa Kościoły chrześcijańskie w Jerozolimie do zajęcia jasnego stanowiska w trwającej obecnej wojnie na Bliskim Wschodzie. Oświadczenie zwierzchników kościelnych z 7 października było „niezwykle rozczarowujące i frustrujące” – napisała w poniedziałek Ambasada Izraela przy Stolicy Apostolskiej na platformie X, dawniej Twitterze. W opinii izraelskiej ambasady, oświadczenie zawierało „niemoralną dwuznaczność językową”. „Czytając je, nie można zrozumieć, co się stało, kto był agresorem, a kto ofiarą” – stwierdziło przedstawicielstwo dyplomatyczne Izraela przy Watykanie. Co właściwie napisali zwierzchnicy religijni z Jerozolimy? 7 października, czyli w dzień ataku Hamasu, łaciński patriarchat Jerozolimy wspólne z innymi zwierzchnikami kościelnymi w Ziemi Świętej opublikował oświadczenie, w którym czytamy m.in., że Ziemia Święta jest obecnie naznaczona przemocą i cierpieniem. Powodem jest „trwający konflikt polityczny oraz godny ubolewania brak sprawiedliwości i poszanowania praw człowieka”. Jednocześnie w oświadczeniu potępiono „wszelkie akty przemocy wobec ludności cywilnej, niezależnie od jej narodowości, pochodzenia etnicznego czy religii”. Trudno, szczególnie w tym ostatnim zdaniu, dopatrywać się cienia aprobaty dla ataku. A przyczyną zaistniałej sytuacji, dla której nie ma żadnego usprawiedliwienia, jest wspomniany godny ubolewania brak sprawiedliwości i poszanowania praw człowieka, z którym problem mają obydwie strony.

TURCJA
Nowa świątynia w Stambule

8 października poświęcono nowy chrześcijański kościół. To pierwsza od ponad 100 lat świątynia zbudowana na całym terytorium Turcji. Nowy kościół, który należy do Syryjskiego Kościoła Prawosławnego, dedykowany św. Efremowi, został oddany do użytku po 4 latach budowy. Pierwotnie obrzęd jego inauguracji planowano na 19 lutego, ale w dotrzymaniu tego terminu przeszkodziło tragiczne trzęsienie ziemi, do którego doszło z początkiem lutego. Dla miejscowej syriackiej i asyryjskiej wspólnoty ma on wielkie znaczenie, przez liczne wieki bowiem cierpiała ona prześladowania ze strony Republiki Tureckiej. /m.k.

RZYM
Muzea Watykańskie bogatsze

Od 10 października w Muzeach Watykańskich można podziwiać „Łódź Piotrową”. Eksponat o długości prawie 9 m i szerokości 2 m jest wierną repliką starożytnej łodzi, którą znaleziono w 1986 r. na dnie Jeziora Galilejskiego. Na tego typu łodzi mogli pracować Apostołowie, zanim zostali wezwani do „łowienia ludzi”. Nowy eksponat został podarowany papieżowi Franciszkowi w marcu przez armatorską rodzinę Aponte. Wykonała go zaś rodzina Aprea, która od lat buduje jachty na Półwyspie Sorrentyńskim. /m.k.

NIGERIA
Kolejne porwania w Afryce

Agencja Fides poinformowała o nowym napadzie w Nigerii. Na początku października trzy siostry zakonne, kleryk i kierowca wyjechali na pogrzeb matki jednej z zakonnic. Zostali przechwyceni przez bandytów. Do ataku doszło na południu Nigerii, w stanie Imo. Zakonnice należą do lokalnego Zgromadzenia Misjonarek, Córek Matki Kościoła, a seminarzysta – do Zgromadzenia Misjonarzy, Synów Przenajświętszej Trójcy.
m.k.

Wielka promocja Portugalii

KOSZTY Organizacja Światowych Dni Młodzieży, które w dniach 1-6 sierpnia odbywały się w Lizbonie, kosztowała rząd Portugalii 18,2 mln euro – podała na konferencji prasowej 10 października minister ds. parlamentarnych Ana Catarina Mendes. Wskazała, że suma ta świadczy o tym, iż rządowi udało się obniżyć zaplanowane wcześniej na 20 mln euro wydatki z budżetu na ŚDM. To „świetny biznes”, biorąc pod uwagę liczbę przybyłych gości z różnych stron świata (ponad milion) oraz ilość materiałów prasowych, które przy tej okazji pojawiły się w światowych mediach i ukazały Portugalię w pełnym zgody i miłości, wprost wymarzonym kontekście. Osiemnaście milionów za tak wielką promocję kraju to po prostu grosze.