Wydaje się, że kluczowe w dojrzałej, późniejszej twórczości Rymkiewicza jest pojęcie pamięci, którą uznawał za siłę organizującą nasze życie. Miała ona nadawać znaczenie wszystkiemu, co powstaje w naszym umyśle. Długie lata komunizmu dokonały spustoszenia, dlatego trzeba było sporo odkłamać. Stąd – podkreśla autorka – przywracanie pamięci stało się idée fixe działalności (i twórczości) pisarza po latach 80. XX wieku. Echa napisanych na przełomie pierwszych dekad XXI wieku esejów historycznych: Wieszanie, Kinderszenen, Samuel Zborowski i Reytan. Upadek Polski jeszcze słychać – wszak wzbudziły ogromne emocje wśród publicystów, polityków, badaczy – ale już coraz słabiej. Książka Anny Rzymskiej nie jest łatwą lekturą, ale może być owocna, gdy zachęci nas do przypomnienia sobie książek, wierszy i esejów zmarłego przed rokiem twórcy. Rymkiewicz odczytywany dziś nie stracił na aktualności, może pobudzić do odwagi myślenia. „Właśnie odwaga jest wyznacznikiem jego pisarstwa” – pisze autorka. /w.d.