Lepszym i powszechnie dostępnym badaniem pozwalającym na dokładną diagnozę jest morfologia krwi, która wykazuje, czy w krwiobiegu znajduje się odpowiednia ilość hemoglobiny i czerwonych krwinek. Wskazaniem do wykonania tego badania są m.in.: bóle głowy, zmniejszona tolerancja wysiłku fizycznego, kłopoty z koncentracją, częste odczuwanie zimna dłoni i stóp. Wraz z rozwojem choroby mogą się pojawić kołatanie lub przyspieszona akcja serca, utrata apetytu, łamliwość włosów i paznokci, może też dochodzić do omdleń.

Przyczyny anemii mogą być różne, ale jej najczęstszym powodem jest niewłaściwa dieta, a konkretnie niedobór żelaza lub takich składników, jak kwas foliowy czy witamina B12. Mamy wtedy do czynienia z anemią z niedoboru. Inna grupa przyczyn to przewlekłe choroby różnych narządów, np. wątroby, nerek – mówimy wtedy o anemii wtórnej. Kolejną grupę stanowią zaburzenia w funkcjonowaniu szpiku kostnego. Do niedokrwistości może także dojść na skutek gwałtownego odchudzania się, obecności niektórych pasożytów w organizmie, utraty dużej ilości krwi, np. podczas operacji czy wypadku.

Nieprawidłowy wynik morfologii zawsze wymaga konsultacji z lekarzem, aby określić, czy mamy do czynienia z anemią łagodną, umiarkowaną, ciężką czy zagrażającą życiu, oraz znaleźć jej przyczynę, od tego bowiem zależy dalsze leczenie.

Najczęściej występuje anemia spowodowana niedoborem składników pokarmowych. Dlatego niezależnie od zleconych przez lekarza preparatów warto zadbać, aby na talerzu znalazły się produkty bogate w żelazo i związki ułatwiające jego wchłanianie. Dietetycy z Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej radzą, aby dietę wzbogacić o produkty pochodzenia zwierzęcego, które są źródłem lepiej przyswajalnego żelaza hemowego – chude mięso (np. wołowina, schab, kurczak, indyk), ryby, jaja (głównie żółtko).

Produkty bogate w żelazo są łatwiej przyswajane w obecności witaminy C, dlatego warto je łączyć z warzywami i innymi źródłami tej witaminy. Trzeba natomiast unikać łączenia żywności bogatej w żelazo z produktami, które zawierają składniki utrudniające jego wchłanianie, m.in. fityniany, kwas szczawiowy, teinę i kofeinę. Przeciwwskazane są również wyroby cukiernicze, tłuste mięsa i wędliny oraz smalec.

W procesie krwiotwórczym ważną rolę odgrywa witamina B6, dlatego warto sięgać m.in. po: pełnoziarniste produkty zbożowe, kapustę, szpinak, fasolkę szparagową, kalafiory, banany, orzechy. Kolejni sprzymierzeńcy w wytwarzaniu czerwonych krwinek to witamina B12 i kwas foliowy. Ta pierwsza jest zawarta we wspomnianych już jajach, mięsie i rybach, a także w serach twarogowych, jogurtach, kefirze. Źródłem kwasu foliowego są natomiast warzywa liściaste i nasiona roślin strączkowych, np. soczewicy, fasoli, grochu.

Sprawdzanie poziomu hemoglobiny i czerwonych krwinek jest ważne, ponieważ skutki nieleczonej, długotrwałej anemii odczuwa cały organizm, zwłaszcza serce i mózg. Osoby na diecie wegetariańskiej powinny ją systematycznie analizować pod kątem zawartości żelaza oraz witamin B6 i B12.

Temat diety w leczeniu i profilaktyce anemii jest obszerny i ważny, przy jej układaniu można skorzystać z pomocy Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej i bezpłatnych porad specjalistów udzielanych za pośrednictwem strony: www.poradnia.ncez.pl .