O tej rocznicy przypomniała wystawa „Miasto w mieście. 5 lat MNS – CDP” podsumowująca kilkuletnią działalność placówki.

Oddziałem kieruje Agnieszka Kuchcińska-Kurcz, która była autorką pomysłu jego powstania. Mieści się on w pawilonie wystawienniczym zaprojektowanym przez firmę KWK Promes Roberta Koniecznego. Jest to budynek podziemny, wybudowany dla potrzeb centrum, który nie koliduje z otaczającą plac architekturą. Zagłębiony jest w plac Solidarności, miejsce szczególnie ważne w historii współczesnej miasta, na którym zginęło w grudniu 1970 r. dwanaście osób. Budynek R. Koniecznego uzyskał liczne prestiżowe nagrody, m.in. uznany został za najlepszy budynek świata, a plac nad nim za najlepszą przestrzeń publiczną (2016 r.).

Przywrócić pamięć

Wystawa w Ratuszu Staromiejskim, przy jego skromnej kubaturze, nie mogła w sposób właściwy przedstawić polskiej historii Pomorza Zachodniego po 1945 r. Przed powstałym Centrum postawiono zadanie przywrócenia pamięci o wydarzeniach kształtujących przez pół wieku tożsamość mieszkańców Pomorza Zachodniego, które wpłynęły na odzyskanie pełnej suwerenności po 1989 r. To na tych ziemiach dokonała się całkowita wymiana ludności, gdzie więzi społeczne dopiero się kształtowały, brak było ciągłości tradycji. Mimo to doszło tu do zrywów wolnościowych, które zmieniły nie tylko ten region, ale także cały kraj.

Wystawa stała została uznana za najlepszą wśród wystaw historycznych i archeologicznych w Polsce i uzyskała nagrodę Sybilla. Czasowo objęła lata 1939-89. Nie obejmuje ona całej historii społecznej i politycznej – skupia się na historii działań i wydarzeń, które zmierzały do odzyskania podmiotowości obywatelskiej oraz odzyskania suwerenności państwa polskiego. Kierowano się założeniem, że wszystkie wydarzenia na Pomorzu, antykomunistyczne zrywy były drogą prowadzącą do przełomu 1989 r., do Okrągłego Stołu, będącego symbolem historycznego kompromisu, który pozwolił na pokojową zmianę systemu (wcześniej totalitarnego, potem autorytarnego), na system demokratyczny. Takie wydarzenia jak: Grudzień ’70, Sierpień ’80, Sierpień ’88 stały się elementem tożsamości regionalnej, przedmiotem dumy mieszkańców Pomorza.

Ekspozycje

Wystawa stworzona wokół symboli i wartości narodowych pozwala poczuć więzi z dużą i małą Ojczyzną. Ma to duże znaczenie na Pomorzu Zachodnim, które należy do Polski dopiero od 1945 r.

Muzeum należy do tzw. narracyjnych, w których opowiada się historię ze szczególnym uwzględnieniem losów jednostek, wybranych grup społecznych i ich roli w ogólnym kontekście historycznym. Wystawa „opowiada” historię i realizowana jest przy użyciu narzędzi multimedialnych, wpływając na większość zmysłów odbiorcy oraz jego emocje. Przestrzeń ekspozycji została podzielona na następujące części: 1. Geneza: czas wojny i okupacji, 2. Migracje 1945-55, 3. Stalinizm i odwilż 1945-59, 4. Młodość 1956-68, 5. Przemysł 1945-89, 6. Rewolta grudniowa 1970, 7. Miasto po rewolcie 1971, 8. Dekada obietnic 1971-80, 9. Czas Solidarności, 10. Stan wojenny 1981-83, 11. Upadek systemu 1984-90.

Na ekspozycji można się zapoznać z doniosłą rolą Kościoła katolickiego w procesie przezwyciężania obu totalitaryzmów. Zaczynając od ruchu oporu skupionego wokół osoby męczennika bł. Carla Lamperta, przez księży inspirujących opozycję demokratyczną (np. o. Hubert Czuma), wsparcie udzielane w czasie stanu wojennego prześladowanym, roli kościoła jezuitów jako zaplecza strajkujących w 1988 r. oraz ukazanie znamienitej roli papieża Jana Pawła II, którą odegrał w historii świata i naszej Ojczyzny.

Przez pięć lat Centrum gościło prawie 200 tys. osób, zorganizowało około 50 wystaw czasowych, 900 lekcji dla niemal 20 tys. uczniów i ponad 200 spotkań, na których o trudną przeszłość spierały się tysiące ludzi. A to dopiero początek! Czekamy na ciąg dalszy!

Autor korzystał z materiału OMN-CDP