Leszek Cichy należy do grona polskich alpinistów nazywanych „Lodowymi wojownikami”. Wspina się od 1969 r. Na swoim koncie ma wiele zdobytych szczytów takich jak Shispare (7619 m) czy Gaszerbrum II (8035). 17 lutego 1980 r. uczestniczył w pierwszym wejściu zimowym na Mount Everest (8848) wspólnie z Krzysztofem Wielickim, i jest to światowy rekord wysokości w alpinizmie zimowym. Jako pierwszy skompletował Koronę Ziemi: Mount Blanc 1973 (Europa), Mount Everest 1980 (Azja), Elbrus 1984 (Europa), Aconcagua 1984 (Ameryka Południowa), Mount McKinley 1989 (Ameryka Północna), Vinson 1998 (Antarktyda), Kilimandżaro 1998 (Afryka), Góra Kościuszki 1998 (Australia), Piramida Carstensza 1999 (Australazja). W latach 1995-1999 był prezesem Polskiego Związku Alpinizmu. W 2004 r. otrzymał od Prezydenta RP Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Łukasz Kot: – Cierpnie skóra wielu ludziom, kiedy słyszą o wspinaczce wysokogórskiej, a w dodatku w niskiej temperaturze. Jakie były początki Pana przygody z górami i wspinaczką?

Leszek Cichy: – Na rok przed maturą pojechałem na 3 dni w Tatry. Udało nam się z bratem wejść na Kopieniec Wielki, który ma 1328 m. Znajduje się w reglowej partii Tatr Zachodnich i stamtąd zobaczyłem góry. Jak wróciłem do Warszawy, wiedziałem już, że będę się wspinał. Zacząłem czytać książki, literaturę specjalistyczną, przewodniki. Dla mojego młodszego o 2 lata brata był to przedostatni wyjazd w góry. Jak się okazuje, wspinaczka i alpinizm nie są zdeterminowane genetyczne. W góry trzeba się zapatrzeć i zauroczyć nimi.

– Skąd pomysł na wspinaczkę na Mount Everest?

– To, że Mount Everest, nikogo nie powinno dziwić. Jak jest najwyższy szczyt, to trzeba go próbować zdobyć, zwłaszcza jeśli ktoś już chodził po Himalajach lub Karacorum. Natomiast pomysł, żeby zdobyć go zimą, to był autorski zamysł naszego wielkiego kierownika i wspinacza Andrzeja Zawady.

– Może banalne pytanie, ale czy nie boi się Pan wspinać?

– Muszę zaakceptować ryzyko, jakie niesie pobyt w górach, żeby spokojnie się wspinać. Mnie wystarcza takie poczucie, że ja osobiście nie przyczyniam się do zwiększenia nadmiernego ryzyka. Natomiast akceptuję, że pewien obiektywny poziom ryzyka istnieje i na to specjalnie nie mam wpływu. Mam świadomość, że tylko góry są niebezpieczne, a ja się nie przyczyniam do zwiększenia tych niebezpieczeństw – to mi wystarcza, by wspinać się bez większego strachu.

– A gdybym zapytał o najmilszą wyprawę?

– Na pewno wyprawa na Mount Everest zimą była taką najbardziej fascynującą. Było też kilkanaście wypraw towarzyskich, mniejszych, krótszych i mniej wyczerpujących. Wspomnę choćby wyprawę na Grenlandię czy na najwyższy szczyt Oceanii – Piramidę Carstensza. Byłem na wyprawie w 6-osobowym składzie na najwyższy szczyt Antarktydy – Mount Vinson. Wszystkie te ekspedycje wspominam jako świetne towarzyskie spotkania, tylko że w górach wysokich, poza Polską. Nie wszystkie kończyły się sukcesem. Taką moją zadrą jest niewątpliwie K2. Byłem na czterech wyprawach na K2, w tym na pierwszej zimowej. Za każdym razem byłem w najwyższym punkcie, który osiągnęli nasi wspinacze, ale nie udało mi się wejść, więc to jeszcze przede mną.

– Jakie są Pana marzenia, plany związane z alpinizmem?

– Mam dużo planów. Następną wyprawą będzie wejście na Mount Blanc, potem Kilimandżaro (wrzesień) i być może w przyszłym roku Nanaga Parbat lub K2 z zimową polską wyprawą na jeden z tych niezdobytych szczytów zimą.

– Co traktuje Pan jako odskocznię od alpinizmu?

– Lubię literaturę naukową. Interesuję się astronomią. Przez rok studiowałem fizykę, potem zmieniłem kierunek studiów, ale miłość do fizyki i astronomii pozostała. Interesują mnie wszelkie nowinki z tego zakresu z książek więcej niż popularno-naukowych. One są obecne w moich zakupach księgarskich.

– Co motywuje ludzi, którzy wybierają się z Panem na wyprawę? Wiem, że są to osoby różnych zawodów, profesji, którzy podczas takiej ekspedycji walczą ze swoimi słabościami. Co łączy tych ludzi?

– Na Kilimandżaro byłem 17 czy 18 razy. Mniej więcej raz, dwa razy w roku. Często ludzie mnie pytają, czy wspinaczka mnie nie nuży. Po pierwsze staram się wybierać inne trasy na szczyt. Ale tak naprawdę żyję emocjami tych ludzi, których prowadzę, a wprowadziłem już ze 250 osób: Polaków, Austriaków, jednego Francuza. Staram się przekazać im swoją wiedzę, filozofię gór, ale jednocześnie uczę podstawowych zachowań np. jak się spakować, jak nosić plecak. Niekiedy ludzie mają bardzo zaciśnięte paski i dziwią się, że ręce im drętwieją. Jak dbać o suche buty, suche skarpety – to też ważne. W górach wysokich czasem mały drobiazg może zaważyć na całej wyprawie. Oczywiście, staram się motywować ludzi i muszę przyznać, że średnia wszystkich udanych wejść na Kilimandżaro jest rzędu 40 proc. a u mnie 98 proc. Motywuję ludzi metodą nagrodową. Pytam ich, jakiej nagrody oczekują, gdy wejdą na Kilimandżaro. Jak głośno to sobie powiedzą, traktują tę nagrodę jako już przyznaną. Okazuje się wtedy, że ten próg rezygnacji jest dużo wyższy niż oni by się spodziewali. To prowadzi do sukcesu.

– Były takie sytuacje kiedy ,,ktoś wymiękł” i były trudności z motywowaniem takiej osoby do dalszej wędrówki?

– Ciekawym zjawiskiem jest sytuacja, kiedy jedzie cała rodzina. Miałem kilka takich przypadków, że byli rodzice i jedno lub dwójka dzieci. Ta grupa się dobrze motywuje, ale jest też pewne ryzyko, że jeżeli jedna osoba z tej rodziny rezygnuje to niejako namawia psychicznie pozostałych do rezygnacji i wtedy moja rola polega, by natychmiast oddzielić tę osobę, która wykazuje słabą determinację od pozostałej cześć rodziny. Każę im natychmiast iść do góry, a ja zostaję ze zrezygnowanym i determinuję, wspieram, namawiam. W wielu przypadkach takie sytuacje zakończyły się sukcesem. Czasem bywa tak, że mąż nie dał rady wejść, a córka z matką zdobyły szczyt.

– Czego nauczyły Pana góry?

– Kilku rzeczy, ale przede wszystkim mieć marzenia, a potem – przez konsekwentne działanie, postępowanie – realizować je. To jest według mnie bardzo dobra recepta na sukces nie tylko w górach, ale i w biznesie, w działalności nauczycielskiej. Sam lubię dydaktykę i przez 14 lat prowadziłem zajęcia na Politechnice Warszawskiej. Miłość do przekazywania wiedzy pozostała we mnie.

– Co czuje alpinista, kiedy słyszy, że jego koledzy zginęli w górach?

– To jest bardzo osobisty smutek, bo tych ludzi znałem, z nimi spędziłem kilka miesięcy podczas kilku wypraw. Siedzieliśmy, nocowaliśmy w jednym namiocie. Wielu alpinistów, himalaistów nie wytrzymuje takiego obciążenia. Fakt, że ich koledzy giną jest powodem do rezygnacji ze wspinania. Na szczęście mamy taką dobrą cechę, że nawet jeśli spodziewamy się czegoś najgorszego, to myślimy zawsze pozytywnie i jest w nas optymizm, że to może spotkać kogoś innego, ale nie nas. To nam pozwala ciągle się wspinać.